CPB: modernisering btw leidt tot welvaartswinst
Recent heeft het Centraal Planbureau (CPB) een rapport gepresenteerd over het Nederlandse btw-stelsel. Daarin concludeert het CPB dat het btw-stelsel in Nederland de concurrentie verstoort en ondoelmatig is, wat ten dele te wijten is aan de achterhaalde Europese regels.?
Het huidige stelsel belast slechts 40% van alle consumptieve bestedingen op normale wijze. De overige bestedingen zijn vrijgesteld van btw-heffing (zie 8 van het btw-handboek) of onbelast, grotendeels op basis van Europese regels. De vrijstellingen zorgen voor een verstoring van de concurrentie, omdat vrijgesteld presterende btw-ondernemers bij hun inkoopbeleid btw-heffing proberen te vermijden. Het belasten van vrijgestelde sectoren kan efficiencywinst opleveren, zo blijkt uit Europees onderzoek.
De onderzoekers van het CPB zijn daarnaast tot de conclusie gekomen dat het verlaagde btw-tarief (zie 5.2) een ondoelmatig instrument is om de belastingdruk van burgers met lagere inkomens te verlichten. Hogere inkomensgroepen hebben in euro’s namelijk bijna twee keer zoveel voordeel van het 6%-tarief, omdat zij meer goederen en diensten consumeren die onder dit verlaagde tarief vallen, zoals duurder voedsel en horeca-, museum- en concertbezoek. Het steunen van de lagere inkomens kan daarom beter via andere beleidsinstrumenten plaatsvinden, zoals de inkomstenbelasting en de uitkeringen. Uit Europees onderzoek is gebleken dat dit welvaartswinst oplevert.
Het CPB concludeert dat een modern btw-stelsel om veranderingen op zowel nationaal als Europees niveau vraagt. Nederland heeft namelijk wel de mogelijkheid het 6%-tarief af te schaffen en te kiezen voor één (lager) algemeen btw-tarief, maar niet de mogelijkheid om de btw-vrijstellingen af te schaffen, omdat deze op Europees niveau geharmoniseerd zijn. Dat een modern btw-stelsel haalbaar is, blijkt onder andere uit het Nieuw-Zeelandse stelsel, waar soortgelijke problemen niet voorkomen.
Bron: CPB