Het financiële verwevenheidsvereiste

Hof Arnhem-Leeuwarden oordeelde opnieuw over de financiële verwevenheid binnen een fiscale eenheid. De uitspraak bevestigt hoe strikt het vereiste van een belang van meer dan 50% is.

Hof Arnhem-Leeuwarden heeft op 11 juni uitspraak gedaan in een geschil over de vraag of aan het vereiste van financiële verwevenheid binnen een fiscale eenheid is voldaan. Het is niet de eerste en waarschijnlijk ook niet de laatste uitspraak hierover. In de praktijk zien we regelmatig verwarring over de invulling van de verwevenheidsvereisten, mede doordat die in de rechtspraak zijn ontwikkeld en niet in wetgeving zijn vastgelegd.

De verwevenheidsvereisten

Om een fiscale eenheid te vormen moeten btw-ondernemers financieel, organisatorisch en economisch met elkaar verweven zijn. Een fiscale eenheid geldt als één btw-ondernemer, prestaties binnen de eenheid zijn niet aan heffing onderworpen en er hoeft maar één geconsolideerde aangifte te worden ingediend.

Voor organisatorische verwevenheid moet er een gezamenlijke, althans als eenheid functionerende leiding zijn, of moet de leiding van de ene deelnemer feitelijk ondergeschikt zijn aan die van de andere. Van economische verwevenheid is kort gezegd sprake wanneer de activiteiten van de deelnemers in hoofdzaak strekken tot verwezenlijking van eenzelfde economisch doel, of wanneer de activiteiten van de een in hoofdzaak worden uitgeoefend ten behoeve van de ander.

Voor financiële verwevenheid geldt dat ten minste de meerderheid van de aandelen én de zeggenschap in elk van de deelnemers middellijk of onmiddellijk in dezelfde handen is. In de rechtspraak is meermaals geoordeeld dat een belang van 50% onvoldoende is. Een aandelenbelang met zeggenschap van minimaal 51% is dus een uiterst strikt vereiste. Lichamen met een niet in aandelen verdeeld kapitaal kunnen ook deel uitmaken van een fiscale eenheid, mits aan bepaalde voorwaarden over onderlinge financiële afhankelijkheid en zeggenschap is voldaan.

De uitspraak

De zaak betreft een onderneming met een concernstructuur die werkzaam is op het gebied van ontwikkeling en exploitatie van onroerende zaken, dienstverlening op vastgoedgebied, een aannemersbedrijf en het ter beschikking stellen van personeel voor projecten.

Naar aanleiding van een boekenonderzoek heeft de fiscus naheffingsaanslagen opgelegd aan X B.V. Volgens haar is te veel btw in aftrek gebracht, omdat X B.V. ook niet-economische activiteiten verricht, namelijk het zonder vergoeding onderling ter beschikking stellen van personeel. Er had een pro rata moeten worden berekend omdat er zowel economische als niet-economische activiteiten waren.

X B.V. stelt dat tussen de drie B.V.'s een fiscale eenheid bestond en dat over de onderling verrichte werkzaamheden dus geen btw verschuldigd is.

Dat er economische en organisatorische verwevenheid bestaat is niet in geschil. Het hof moet oordelen over de financiële verwevenheid, en haalt daarbij de bestaande rechtspraak aan.

X B.V. wijst op het arrest van de Hoge Raad van 19 december 1979, waaruit volgens haar volgt dat ook sprake is van financiële verwevenheid bij een als eenheid samenwerkende groep. Daarnaast zouden stemafspraken tussen A en B zijn gemaakt.

Het hof overweegt dat X B.V. zich niet op dat arrest kan beroepen, omdat het destijds in een andere context is gewezen en die conclusie daaruit niet valt te trekken. Ook acht het hof niet aannemelijk dat de stemafspraken al bestonden in het tijdvak van de naheffingen. Het hof herhaalt daarnaast expliciet het strikte vereiste van een belang van meer dan 50%, onder verwijzing naar het arrest van de Hoge Raad van 18 februari 2022.

Het vormen van een fiscale eenheid roept in de praktijk flink wat vragen op. Wij denken graag mee over de vereisten en over de voor- en nadelen in uw situatie.