Het Hof van Justitie over vouchers voor enkelvoudig en meervoudig gebruik

Met het M-GbR-arrest verduidelijkt het Hof van Justitie het onderscheid tussen vouchers voor enkelvoudig en meervoudig gebruik. Mogelijk misbruik door klanten speelt daarbij geen rol.

Sinds 1 januari 2019 gelden vernieuwde regels voor de heffing van btw over vouchers, waarin drie instrumenten worden onderscheiden: vouchers, zegels en waardebonnen. Vouchers zijn onderverdeeld in die voor enkelvoudig en die voor meervoudig gebruik.

Enkelvoudig of meervoudig gebruik

Bij een voucher voor enkelvoudig gebruik bestaat op het moment van uitgifte zekerheid over de btw-gevolgen: zowel de plaats van de levering of dienst als het tarief is vooraf bekend. Bij een voucher voor meervoudig gebruik is dat op het moment van overdracht nog niet duidelijk.

M-GbR

De Duitse vennootschap M-GbR verkocht zogeheten X-cards, waarmee digitale inhoud kon worden gekocht in een webshop van de in het Verenigd Koninkrijk gevestigde vennootschap Y. Y gaf de X-cards uit en verkocht ze via tussenpersonen. Aan de kaarten waren landencodes verbonden: de Duitse code was bestemd voor klanten die in Duitsland woonden en een Duits gebruikersaccount hadden.

Klanten konden die voorwaarden echter omzeilen door valse gegevens te verstrekken of hun IP-adres te verbergen. M-GbR stelde zich daarom op het standpunt dat de X-cards vouchers voor meervoudig gebruik waren.

De Duitse fiscus was het daar niet mee eens: dat klanten misbruik konden maken van de regeling was volgens haar niet doorslaggevend voor de kwalificatie. Het Bundesfinanzhof legde de zaak voor aan het Hof van Justitie, met de vraag hoe de richtlijnbepalingen moeten worden uitgelegd in de context van een keten van belastingplichtigen die in verschillende lidstaten zijn gevestigd.

Het oordeel

Volgens de Btw-richtlijn is sprake van een voucher voor enkelvoudig gebruik wanneer de plaats van de levering of dienst bij gebruik van de voucher en het bedrag van de verschuldigde btw bekend zijn op het tijdstip van uitgifte.

Het Hof oordeelt dat voor die kwalificatie niet uitmaakt of een voucher wordt overgedragen tussen belastingplichtigen die in eigen naam handelen en gevestigd zijn in andere lidstaten dan waar de eindgebruikers zich bevinden. Uitsluitend de vereisten in de richtlijn zijn van belang, en met eventueel misbruik kan geen rekening worden gehouden.

De wederverkoop van een voucher voor meervoudig gebruik kan wel aan btw worden onderworpen, wanneer sprake is van een afzonderlijke dienstverrichting ten behoeve van de belastingplichtige die de goederen feitelijk aan de eindverbruiker overhandigt of de diensten feitelijk voor hem verricht, als tegenprestatie voor de voucher.

Praktijkbelang

Het arrest geeft meer duidelijkheid over de ingewikkelde voucherregels en oordeelt naar onze mening in overeenstemming met het doel van de richtlijnbepalingen. Een uniforme behandeling van vouchers wordt gegarandeerd en incoherenties, dubbele heffing of niet-heffing worden voorkomen.