De klassiekers: btw en vervoer in verband met de levering

In welke schakel vindt het vervoer plaats? Aan de hand van een machine die van Duitsland naar Frankrijk en later naar België gaat, lopen wij de gevolgen voor het nultarief en voor overbrengingen langs.

In deze casus verkoopt A een machine aan B. De machine bevindt zich in Duitsland. B verhuurt de machine vervolgens aan C in Frankrijk, en C regelt zelf het vervoer daarheen.

Factuur A aan B met btw?

A twijfelt of zij een factuur met 0% btw voor een intracommunautaire levering mag opmaken. Zij weet dat de goederen Duitsland zullen verlaten en heeft een Nederlands btw-nummer van B ontvangen. Is dat voldoende?

Het antwoord is nee.

A moet vaststellen in welke schakel het vervoer plaatsvindt. Vindt het transport plaats door of in opdracht van A of B, dan is er vervoer in de schakel A naar B, oftewel: het vervoer vindt plaats in verband met de levering van A aan B. Die levering is dan een intracommunautaire levering waarop in beginsel het nultarief van toepassing is, mits aan de overige voorwaarden is voldaan, namelijk een geldig btw-nummer van de afnemer in een andere lidstaat en bewijs van vervoer daarheen.

Vindt het vervoer niet in opdracht van A of B plaats, zoals hier, dan geldt als plaats van levering het land waar het goed zich op het moment van levering bevindt. C regelt hier het vervoer, dus is sprake van een lokale levering door A aan B in Duitsland, waarop 19% Duitse btw van toepassing is.

Het is dus belangrijk dat A de transportdocumenten van haar afnemer krijgt of inziet wanneer zij het vervoer niet zelf regelt en partijen het nultarief willen toepassen. Niet alleen om het vervoer naar een andere lidstaat aan te tonen, maar ook om vast te stellen dat het vervoer inderdaad in opdracht van B plaatsvindt en niet van een partij later in de keten. Ontbreken die stukken en blijkt later dat de goederen door C, D of nog een andere partij zijn vervoerd, dan heeft het vervoer niet plaatsgevonden in verband met de levering door A en zal de Belastingdienst bij een controle naheffen bij A.

Factuur B aan C met btw?

B verricht een verhuurdienst aan C die onder de hoofdregel voor diensten valt. De dienst is belast in het land waar de afnemer, een onderneming, is gevestigd. De dienst is dus belast in Frankrijk en C moet de naar hem verlegde btw in een Franse aangifte aangeven.

Overbrenging van eigen goederen?

De goederen bevinden zich niet langer in Duitsland. Is er dan sprake van een fictieve intracommunautaire levering in Duitsland en een fictieve verwerving in Frankrijk, waardoor B zich in beide landen moet registreren?

Ook hier is het antwoord nee.

Volgens de letterlijke tekst van artikel 17 lid 1 Btw-richtlijn is er alleen sprake van een overbrenging van eigen goederen als het vervoer door of in opdracht en voor rekening van de onderneming zelf plaatsvindt. Hier regelt C het transport voor eigen rekening. Bovendien is er op grond van artikel 17 lid 2 sowieso geen overbrenging bij een tijdelijke overbrenging in het kader van een door B verrichte dienst, in dit geval de verhuur aan C.

En daarna: factuur B aan D

Na het beëindigen van de huurovereenkomst laat B de machine in Frankrijk ophalen en naar België brengen, om daar af te leveren bij koper D.

Omdat de plaats van levering daar is waar het transport aanvangt, is die plaats voor B Frankrijk. B moet zich dus in Frankrijk registreren om de levering onder een Frans btw-nummer te kunnen verrichten. Geeft de Belgische afnemer een btw-nummer op van een andere lidstaat dan Frankrijk, bijvoorbeeld een Belgisch nummer, dan kan B het nultarief voor de intracommunautaire levering vanuit Frankrijk toepassen. In Frankrijk moet de levering in de lokale aangifte en in de opgaaf intracommunautaire prestaties worden opgenomen.

Let op: omdat de machine niet naar Duitsland terugkeert, kan een belastingdienst zich op het standpunt stellen dat alsnog een fictieve overbrenging naar Frankrijk moet worden aangegeven, met de aankomst als intracommunautaire verwerving. Naar onze mening volgt dat echter juist niet uit de richtlijn.