Typevaardigheidscursussen en licenties: belast of vrijgesteld?

Rechtbank Zeeland-West-Brabant oordeelde over de vraag of het verzorgen van typevaardigheidscursussen en het verstrekken van licenties op de bijbehorende software belaste of vrijgestelde prestaties zijn.

Feiten van de zaak

Een ondernemer verzorgde typevaardigheidscursussen en verstrekte licenties op de software die zij daarvoor zelf had ontwikkeld. De cursussen werden zowel klassikaal als online aangeboden, in beide gevallen met de mogelijkheid van begeleiding door een docent. Ze waren voornamelijk bedoeld voor basisschoolleerlingen, maar ook volwassenen en bedrijven konden ze afnemen.

In 2006 had de inspecteur het standpunt ingenomen dat de cursussen vrijgesteld waren. In 2019 liet hij weten die mening niet meer te delen en dat de cursussen vanaf 2020 zouden worden belast.

De ondernemer kwam daartegen in verweer: het gaat volgens haar om vrijgestelde beroepsopleidingen en vrijgesteld basisonderwijs dan wel algemeen vormend onderwijs. De inspecteur ziet geen direct verband tussen de cursus en een uit te oefenen vak, beroep of het functioneren in een toekomstige werkkring, en dus geen beroepsopleiding. Van vrijgesteld basisonderwijs is volgens hem evenmin sprake, omdat de ondernemer geen publiekrechtelijk lichaam is en niet als onderwijsinstelling is erkend. Algemeen vormend onderwijs is het volgens hem ook niet, omdat typevaardigheid geen kerndoel van het onderwijs is en geen deel uitmaakt van het reguliere lesprogramma.

De onderwijsvrijstelling

De vrijstelling geldt voor wettelijk geregeld onderwijs en voor bij algemene maatregel van bestuur aangewezen onderwijs.

Wettelijk geregeld onderwijs is onderwijs dat in een van de onderwijswetten is opgenomen, van basisonderwijs tot hoger onderwijs, inclusief beroepsopleidingen van bekostigde instellingen zoals universiteiten, ROC's of de LOI.

Aangewezen onderwijs omvat:

• beroepsopleidingen door geregistreerde instituten of door uit publieke middelen bekostigde instellingen
• algemeen vormend onderwijs, ontleend aan het uit de openbare kassen bekostigde vrijgestelde onderwijs, met uitzondering van onderwijs met een vrijetijdskarakter of gericht op vaardigheden in de persoonlijke levenssfeer
• onderwijs in dans, muziek, drama en beeldende vorming aan personen jonger dan 21 jaar
• bijlessen en tentamen- en examentrainingen die samenhangen met wettelijk geregeld onderwijs
• het afnemen van tentamens ter afsluiting van wettelijk geregeld onderwijs

Uit het besluit van de staatssecretaris volgt dat iedere onderwijsvorm die opleidt voor een specifiek beroep, vak of een specifieke betrekking, of die een bijzondere bekwaamheid verleent om dat uit te oefenen, als beroepsopleiding kwalificeert, ongeacht leeftijd en opleidingsniveau. Ook onderwijs dat rechtstreeks verband houdt met een vak of beroep, en onderwijs gericht op het voor beroepsdoeleinden verwerven of op peil houden van kennis, valt eronder. Naast specifieke beroepsopleidingen en herscholing gelden ook cursussen gericht op het functioneren in een huidige of toekomstige werkkring als beroepsopleiding.

Oordeel van de rechtbank

Typevaardigheidscursussen kunnen niet in algemene zin als vrijgestelde beroepsopleiding worden aangemerkt: het rechtstreekse verband met een vak of beroep ontbreekt. De cursussen zijn in het algemeen niet gericht op het functioneren in een werkkring. Kunnen typen is een basisvaardigheid die nuttig is voor iedereen die een computer gebruikt, en computers worden niet alleen voor werk gebruikt maar ook privé, bijvoorbeeld voor school en studie.

De rechtbank oordeelde dat over de cursussen en de licenties 21% btw verschuldigd is. De cursussen aan basisschoolleerlingen zijn niet vrijgesteld, en dat geldt ook voor cursussen aan anderen wanneer het privé-element vooropstaat.

De vrijstelling kan wel worden toegepast wanneer sprake is van een beroepsopleiding. Dat is het geval wanneer bedrijven de cursussen afnemen, en wanneer volwassenen ze rechtstreeks voor zichzelf afnemen. In dat tweede geval moet per geval aannemelijk worden gemaakt dat het om een beroepsopleiding gaat.