De btw-vrijstelling voor wisselhandelingen inzake bitcoins

Handelingen betreffende wettige betaalmiddelen zijn vrijgesteld van btw. Uit het klassieke Hedqvist-arrest volgt dat ook het wisselen van virtuele valuta zoals bitcoin onder die vrijstelling valt. Maar niet elk digitaal betaalmiddel deelt in dat oordeel.

Het Hedqvist-arrest

David Hedqvist was van plan een bedrijf op te zetten dat traditionele valuta zoals Zweedse kronen wisselt voor virtuele valuta (bitcoin) en andersom. De bitcoin is een digitale valuta die niet door een centrale instantie wordt uitgegeven of gecontroleerd en die tussen gebruikers op internet als betaalmiddel wordt gebruikt. Hedqvist zou bitcoins kopen en verkopen op een internationale beurs en zijn winst zou bestaan uit de marge tussen aan- en verkoopprijs. Andere kosten zou hij niet in rekening brengen.

Prejudiciële vragen

De Zweedse rechter twijfelde over de btw-behandeling en stelde het Hof van Justitie EU twee vragen:

• Moet de inwisseling van virtuele valuta voor traditionele valuta en andersom, waarbij een marge als vergoeding wordt gerekend, worden gezien als een dienst onder bezwarende titel?
• Zo ja, zijn deze wisselhandelingen dan vrijgesteld van btw?

Marge als vergoeding

Het Hof stelde vast dat het wisselen van traditionele valuta voor bitcoins en omgekeerd een dienst is en geen levering van een goed, omdat bitcoins geen fysieke goederen zijn maar enkel dienen als betaalmiddel. De dienst wordt onder bezwarende titel verricht, omdat er een direct verband bestaat tussen de dienst en de vergoeding die de dienstverrichter ontvangt: de marge tussen aan- en verkoopprijs.

De vrijstelling

Het Hof overwoog dat de vrijstelling voor handelingen inzake wettige betaalmiddelen strikt moet worden uitgelegd, maar wel in overeenstemming met haar doel: het wegnemen van moeilijkheden bij de btw-heffing op financiële transacties. De bitcoin is weliswaar geen wettig betaalmiddel, maar wordt uitsluitend als betaalmiddel gebruikt en door partijen als zodanig geaccepteerd.

De moeilijkheden bij het vaststellen van de maatstaf van heffing bij het wisselen van traditionele valuta voor bitcoin zijn vergelijkbaar met die bij het wisselen van de ene traditionele valuta voor de andere. Om het doel van de vrijstelling te handhaven en het beginsel van fiscale neutraliteit te respecteren, moet de bepaling ook gelden voor het omwisselen van traditionele valuta naar een virtuele valuta die als alternatief betaalmiddel functioneert. De diensten van Hedqvist zijn daarom vrijgesteld.

Praktijkbelang

De ontwikkelingen rond virtuele valuta hebben niet stilgestaan, en regelmatig komt de vraag op of Hedqvist ook in andere situaties toepassing kan vinden. In een recente conclusie gaat A-G Kokott in op de vraag of de handel in goud in de virtuele gameomgeving RuneScape voor de btw hetzelfde behandeld kan worden als bitcoin.

A-G Kokott ziet fundamentele verschillen met Hedqvist. Het in-game goud is primair bedoeld voor gebruik binnen de gameomgeving en dient daarbuiten niet als algemeen betaalmiddel. Bovendien kan de waarde ervan aanzienlijk fluctueren en is die direct afhankelijk van de spelontwikkelaar en de spelomgeving. In Nederland hebben verschillende rechters in gelijke zin beslist en A-G Ettema heeft de Hoge Raad geadviseerd dat oordeel over te nemen.

Uit Hedqvist volgt dus niet automatisch dat ook andere vormen van digitale betaalmiddelen, zoals in-game goud, vrijgesteld zijn.