Gratis online diensten, btw-risico's?!

Wie een online dienst aanbiedt waarvoor de gebruiker alleen met zijn gegevens betaalt, doet er goed aan nu al te onderzoeken of dat verdienmodel tot btw-afdracht kan leiden over de waarde van die gegevens.

Gratis googelen?

Bijna iedereen kent het: u googelt iets en er verschijnen als vanzelf advertenties over producten en diensten waar u als persoon of bedrijf in geïnteresseerd bent.

We zijn niet meer naïef. Ons online gedrag, via apps of gewoon surfend, wordt gevolgd, in kaart gebracht en door bedrijven verkocht en gebruikt om ons nieuwe of gebruikte producten en diensten te laten kopen.

De gebruiker betaalt met persoonlijke gegevens

Niet iedereen realiseert zich dat het gratis gebruik van browsers, platforms, apps en websites kan worden gezien als een dienst van de aanbieder, waarvoor de gebruiker betaalt met het beschikbaar stellen van zijn persoons- en zoekgegevens. Een lucratief verdienmodel, waar belastingdiensten graag een graantje van meepikken.

De Italiaanse belastingdienst heeft het voortouw genomen en btw-aanslagen van honderden miljoenen opgelegd aan de techgiganten Meta, X en LinkedIn. Volgens die dienst is er sprake van een prestatie en een vergoeding, de twee basisvoorwaarden voor btw-heffing. Over de waarde van de ontvangen gegevens moet dan btw worden afgedragen, wat de techgiganten niet hebben gedaan.

Juridische strijd

Er zal een juridische strijd volgen. Wint Italië, dan zullen ook de belastingdiensten in andere lidstaten in actie moeten komen. Mogelijk doen zij dat nu al om naheffingstermijnen zeker te stellen. Een belastingdienst kan immers meerdere jaren na de prestatie nog naheffen. In Nederland is die termijn vijf jaar.

Juist de eerder dit jaar aangenomen ViDA-maatregelen hebben lidstaten duidelijk gemaakt dat btw-heffing en de digitale wereld verder samengebracht moeten worden. De verwachting is dat het Hof van Justitie uiteindelijk duidelijkheid zal geven over de vraag of, en onder welke omstandigheden, gratis online diensten met btw belast moeten worden.

Gevolgen voor het mkb

Een uitspraak dat gratis digitale dienstverlening tot btw-afdracht kan leiden, heeft ook gevolgen voor kleinere en middelgrote ondernemingen in Nederland.

Aanbieders van online diensten die worden gefinancierd uit de verkoop van gebruikersgegevens die in ruil voor de dienst ter beschikking komen, bewust of onbewust (wie leest de kleine lettertjes?), zouden nu al moeten onderzoeken of hun verdienmodel tot btw-afdracht kan leiden en hoe het model eventueel is aan te passen. Denk aan onbetaalde diensten van:

• datingsites
• online marktplaatsen en platforms
• aanbieders van SaaS-producten
• online games en apps
• aanbieders van streamingdiensten en tv-programma's

Wij gaan graag met u in gesprek over deze risico's en over andere btw-aspecten van digitaal zakendoen.