Handelen als fiscale eenheid btw als optie

Zolang de inspecteur geen beschikking fiscale eenheid heeft afgegeven, kunnen btw-ondernemers kiezen of zij als fiscale eenheid handelen. Ook wie aan alle verwevenheidsvoorwaarden voldoet, is daartoe niet verplicht.

Fiscale eenheid btw

De fiscale eenheid houdt in dat juridisch zelfstandige, in Nederland gevestigde btw-ondernemers, bijvoorbeeld verschillende B.V.'s, als één btw-ondernemer worden aangemerkt als zij financieel, organisatorisch en economisch verweven zijn. Het gevolg is dat prestaties tussen de onderdelen niet meer van belang zijn voor de btw-heffing en dat het recht op aftrek op het niveau van de fiscale eenheid moet worden bepaald.

Beschikking fiscale eenheid

De entiteiten kunnen bij de inspecteur een beschikking fiscale eenheid aanvragen. Voldoen zij aan de voorwaarden, dan geeft de inspecteur die af. De inspecteur kan ook uit eigen beweging een beschikking opleggen wanneer naar zijn mening aan de voorwaarden is voldaan. Het gevolg van de beschikking is dat de onderdelen hoofdelijk aansprakelijk zijn voor de btw-schulden van de fiscale eenheid.

Zonder beschikking mag het wel

Uit rechtspraak van de Hoge Raad volgt dat de beschikking geen voorwaarde is voor het ontstaan van een fiscale eenheid, maar slechts een bevestiging van het bestaan ervan. Voldoen entiteiten aan de voorwaarden, dan mogen zij dus als fiscale eenheid handelen, ook zonder beschikking. Zolang die niet is afgegeven, zijn de btw-ondernemers niet hoofdelijk aansprakelijk voor de btw-schulden van de fiscale eenheid. Zij kunnen dan het voordeel hebben van de fiscale eenheid, bijvoorbeeld geen btw over onderlinge prestaties, zonder het nadeel van de hoofdelijke aansprakelijkheid.

Zonder beschikking is het niet verplicht

In de praktijk horen wij regelmatig dat wie aan de voorwaarden voldoet, verplicht is als fiscale eenheid te handelen. Die opvatting is naar onze mening onjuist. Voldoen verschillende in Nederland gevestigde btw-ondernemers aan de verwevenheidsvoorwaarden maar is nog geen beschikking afgegeven, dan hebben zij feitelijk een keuze. Op grond van de rechtspraak van de Hoge Raad mogen zij als fiscale eenheid handelen omdat zij aan de voorwaarden voldoen, maar zolang er geen beschikking ligt mogen zij op grond van diezelfde rechtspraak ook als zelfstandige ondernemers handelen.

Praktijk

Wil een concern de entiteiten administratief gescheiden houden en voor de btw niet als één ondernemer worden aangemerkt, dan kan dat zolang de inspecteur geen beschikking heeft afgegeven. Heeft een holding verschillende werkmaatschappijen waarvan er één btw-vrijgestelde activiteiten verricht zonder recht op aftrek, dan kan het niet toepassen van de fiscale eenheid voorkomen dat administratief ingewikkelde pro-rataberekeningen nodig zijn.

Omgekeerd kan het juist voordelig zijn wél als fiscale eenheid te handelen, bijvoorbeeld wanneer over onderling doorbelaste kosten geen btw verschuldigd is en de entiteiten aan wie wordt doorbelast niet volledig aftrekgerechtigd zijn.

Handelen als fiscale eenheid zonder beschikking is niet altijd verstandig. Willen gelieerde btw-ondernemers graag als fiscale eenheid handelen maar bestaat twijfel of aan de voorwaarden is voldaan, dan is het beter om een beschikking te vragen. Dat geeft zekerheid vooraf. Raadpleeg bij die afweging altijd een btw-specialist.