Klassieker: het Dudda-arrest en de plaats van samenhangende diensten

De plaats-van-dienstregels bepalen welk land heffingsbevoegd is. Het klassieke Dudda-arrest uit 1996 verduidelijkte de reikwijdte van diensten die samenhangen met culturele, artistieke, sportieve en vermakelijkheidsactiviteiten.

Casus

Jürgen Dudda verrichtte vanuit zijn in Duitsland gevestigde onderneming geluidstechnische diensten, zoals de geluidstechnische begeleiding van concerten en soortgelijke evenementen. Die evenementen vonden plaats in het buitenland en de opdracht kwam van de organisatoren.

De destijds geldende plaats-van-dienstregels bepaalden dat diensten in principe belastbaar waren in het land waar de dienstverrichter is gevestigd. Een uitzondering gold voor diensten in verband met culturele, artistieke, sportieve, wetenschappelijke, onderwijs- en vermakelijkheidsactiviteiten of soortgelijke activiteiten, met inbegrip van die van de organisatoren en van daarmee samenhangende diensten. Die waren belastbaar in het land waar zij werden verricht.

De Duitse fiscus wilde btw heffen over de vergoedingen, omdat Dudda in Duitsland was gevestigd. Dudda stelde dat zijn diensten op grond van de uitzondering belastbaar waren in het land van het evenement. De Duitse rechter legde het Hof van Justitie de volgende vraag voor:

Oefent een ondernemer die de geluidstechnische begeleiding van artistieke of recreatieve evenementen verzorgt een dienst uit zoals omschreven in de genoemde uitzondering, wanneer zijn opdracht erin bestaat de keuze en de bediening van de gebruikte apparatuur af te stemmen op de gegeven akoestische omstandigheden en de beoogde geluidseffecten, en te zorgen voor de benodigde apparatuur en het nodige bedieningspersoneel?

Omdat de geluidstechnische begeleiding van een artistiek of vermakelijkheidsevenement een noodzakelijke voorwaarde is voor de verwezenlijking daarvan, moet zij volgens het Hof worden beschouwd als een daarmee samenhangende dienst. Een bijzonder artistiek niveau was niet vereist: zonder de diensten van Dudda kon het evenement geen doorgang vinden. Zijn diensten waren daarom belastbaar in het land waar zij daadwerkelijk werden verricht.

Praktijkbelang

De plaats-van-dienstregels zijn in de loop der jaren gewijzigd. Nu geldt dat B2B-diensten in beginsel belastbaar zijn in het land van de afnemer en B2C-diensten in het land van de dienstverrichter.

Een uitzondering op de hoofdregel voor B2B-diensten geldt voor het verlenen van toegang tot culturele, artistieke, sportieve, wetenschappelijke, educatieve, vermakelijkheids- of soortgelijke evenementen zoals beurzen en tentoonstellingen, en voor de met die toegangsverlening samenhangende diensten. De plaats van dienst is dan waar het evenement daadwerkelijk plaatsvindt. Voor B2B-diensten zoals Dudda die verrichtte, is nu het land van de afnemer bevoegd.

De uitleg uit het Dudda-arrest blijft van belang voor B2C-diensten. Daarvoor geldt onverkort dat diensten in verband met culturele, artistieke, sportieve, wetenschappelijke, onderwijs- en vermakelijkheidsactiviteiten of soortgelijke activiteiten, met inbegrip van die van de organisatoren en van daarmee samenhangende diensten, belast zijn in het land waar zij daadwerkelijk worden verricht.

Een belangrijke regel uit het arrest geldt voor alle plaats-van-dienstregels: beoordeel eerst of een uitzondering van toepassing is, en pas als dat niet zo is, geldt de hoofdregel.