Lokale in- en verkopen in het buitenland, wat zijn de btw-gevolgen?

Steeds vaker kopen internationaal handelende ondernemers in één land in en verkopen zij daar lokaal door. De btw-plicht die daarbij hoort wordt niet altijd onderkend.

Een Nederlandse handelsonderneming krijgt de mogelijkheid goederen aan te kopen en door te verkopen binnen één EU-lidstaat. De goederen worden dan door de lokaal gevestigde leverancier rechtstreeks afgeleverd bij de lokaal gevestigde eindafnemer. Het gaat om een ABC-transactie waarbij de Nederlandse onderneming partij B is.

Vaak volgt de associatie met de vereenvoudigde ABC-regeling, maar die is hier niet van toepassing, omdat er geen grensoverschrijdend vervoer plaatsvindt. Het gaat om twee handelstransacties die beide onder de lokale btw-regelgeving vallen.

Wanneer is een lokale registratie nodig?

In alle gevallen brengt de leverancier btw van de betreffende lidstaat in rekening. Die komt voor teruggaaf in aanmerking, maar de wijze waarop hangt af van uw eigen verkoopfactuur. Per lidstaat moet worden bekeken of u zelf lokale btw in rekening moet brengen, of dat die naar de afnemer is verlegd.

Is de btw verlegd, dan hoeft u geen lokale btw op de verkoopfactuur te vermelden en is een lokale registratie niet nodig. De aan de leverancier betaalde btw kan dan via de Nederlandse Belastingdienst worden teruggevraagd met de digitale teruggaafprocedure.

Kent een lidstaat geen lokale verlegging, dan hebt u wel een btw-nummer nodig en moet u onder dat nummer een verkoopfactuur uitreiken met btw tegen het lokale tarief.

Drie lidstaten als illustratie

België kent een verleggingsregeling voor de situatie dat de leverancier buiten België is gevestigd en de afnemer wel. De Nederlandse handelaar hoeft zich dan niet te registreren en kan de aankoop-btw in Nederland terugvragen. Heeft hij wel een Belgisch btw-nummer als niet in België gevestigde ondernemer, dan blijft de btw naar de eindafnemer verlegd en kan de aankoop-btw via de Belgische aangifte worden teruggevraagd.

Duitsland is waar het in de praktijk vaak misgaat: voor goederentransacties bestaat daar geen algemene verleggingsregeling. Elke Nederlandse tussenhandelaar moet zich registreren en Duitse btw aan de koper in rekening brengen. De aankoop-btw kan via de Duitse aangifte worden teruggevraagd.

Polen kent een met België vergelijkbare regeling. Heeft de Nederlandse tussenhandelaar echter een Pools btw-nummer, bijvoorbeeld omdat hij intracommunautaire verwervingen moet aangeven, dan vervalt de verlegging naar de Poolse afnemer.

Niet-EU-landen

Landen als Noorwegen, het Verenigd Koninkrijk en Zwitserland kennen ook een btw-heffing die grote overeenkomsten vertoont met de Europese. In deze drie landen geldt geen verleggingsregeling.

Valkuilen

Elke lidstaat heeft eigen regels. Er wordt te snel aangenomen dat de btw naar een lokale afnemer is verlegd. De voorbeelden hierboven laten zien dat er verschillende scenario's mogelijk zijn.

De verkoopfactuur gaat uit van een intracommunautaire levering. Dat komt vaak door het factureringssysteem: er wordt een afleveradres in de EU ingevoerd, waardoor het systeem denkt dat sprake is van een intracommunautaire levering. Die belandt vervolgens ten onrechte in de Nederlandse aangifte en de opgaaf intracommunautaire prestaties. Zolang de goederen niet fysiek in Nederland komen, horen deze transacties daar niet thuis.

De aankoop-btw wordt zonder nadenken teruggevraagd. Buitenlandse btw wordt teruggevraagd via de digitale teruggaafprocedure, en er wordt aangenomen dat dat ook voor de aankoop-btw geldt. Geldt voor de uitgaande factuur echter een lokale btw-plicht, dan moet de aankoop-btw via een lokale aangifte worden teruggevraagd. Een verzoek via de digitale procedure wordt dan geweigerd.

De aankoop-btw wordt doorbelast. Het komt voor dat de tussenliggende ondernemer de aankoop-btw als het ware doorbelast: die wordt niet teruggevraagd, maar ook niet afgedragen. Feitelijk factureert hij dan als agent. Handelt hij echter op eigen naam, dan zijn er twee afzonderlijke transacties en is hij zelf btw-plichtig over de verkoop, tenzij een lokale verleggingsregeling geldt.