Hof van Justitie EU: geen overdrachtsbelasting bij herstructurering met vastgoedvennootschappen

Het Hof van Justitie EU heeft in de zaak Nova Ibermoldes beslist dat Portugal geen overdrachtsbelasting mag heffen bij een herstructurering waarbij een N.V. wordt opgericht en de aandelen worden volgestort door inbreng van aandelen in een vastgoedvennootschap. Ook in Nederland kan dat gevolgen hebben voor de herstructurering van een concern met vastgoedvennootschappen.

De lange arm van Europa

De heffing van overdrachtsbelasting is in de EU niet geharmoniseerd. De zaak Nova Ibermoldes laat niettemin zien dat de arm van Europa ver reikt. In deze zaak oordeelt het Hof van Justitie EU dat de heffing van overdrachtsbelasting door Portugal in strijd is met de zogenoemde Kapitaalrichtlijn. Die richtlijn heeft als doel fiscale belemmeringen weg te nemen op het bijeenbrengen van kapitaal. Op grond van de richtlijn is het (specifieke uitzonderingen daargelaten) niet toegestaan een indirecte belasting te heffen over de inbreng van kapitaal in kapitaalvennootschappen, zoals B.V.'s en N.V.'s, of over herstructureringen waarbij kapitaalvennootschappen zijn betrokken.

Nova Ibermoldes

In de zaak Nova Ibermoldes gaat het om een Portugese N.V. die in het kader van een herstructurering is opgericht. Haar maatschappelijke kapitaal is volgestort door de inbreng van aandelen in een vastgoedvennootschap. Volgens het Portugese recht is over die inbreng in natura overdrachtsbelasting verschuldigd. Naar het oordeel van het Hof van Justitie EU is deze heffing in strijd met de Kapitaalrichtlijn.

Belang voor de praktijk

In Nederland is de verkrijging van een kwalificerend belang in een onroerendezaakrechtspersoon (OZR) een belastbaar feit voor de overdrachtsbelasting. Wordt in het kader van een herstructurering een kwalificerend belang in een OZR verkregen, dan is de verkrijger van de aandelen in principe overdrachtsbelasting verschuldigd over de waarde van het onderliggende vastgoed.

Voor een verkrijging bij fusie, splitsing of interne reorganisatie kent de wet een faciliteit in de vorm van een vrijstelling. Omdat aan die fusie-, splitsings- en interne reorganisatievrijstelling strikte voorwaarden worden gesteld, kan in Nederland toch overdrachtsbelasting worden (na)geheven, terwijl dat op grond van de Kapitaalrichtlijn niet is toegestaan. In die situatie kan de lange arm van Europa een besparing van overdrachtsbelasting opleveren.

Wilt u weten of u met een beroep op de Kapitaalrichtlijn overdrachtsbelasting kunt besparen? Wij beoordelen uw herstructurering graag.